Atatürk’ün sanatla ilgili söylediği sözler nelerdir?
atatürk’ün sanatla ilgili
söylediği sözler nelerdir????
Atatürk ve Sanat
Atatürk ve sanat ilişkisini daha
iyi değerlendirebilmemiz için, önderin yaşamından, konuyla ilgili anekdotların anımsanmasında
yarar var…
Bunlardan ilki Mustafa Kemal’in Sofya’da Bulgar Ulusal
Operası’nda Carmen’i izlemesidir.
Mustafa Kemal, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sofya ataşemiliteri
olarak görevlidir.
Davetli olduğu Carmen’in galasında, zaman zaman durgunlaşarak
yapıtı izlemiş ve operanın bitiminde, perdenin en az yirmi kez
açılıp kapanmasını, sahneye çiçekler taşınmasını, izleyicinin coşkun alkışlarını, artistlerin sevincini
hayranlıkla gözlemlemiştir. Ancak, yüzündeki burukluğun ayırtına varan Varna Türk Milletvekili
Şakir Zümre’ye eğilip şunları söylemekten de geri durmamıştır:
“Balkan Savaşı’nda
yenik düşmemizin nedenini şimdi daha iyi anlıyorum. Ben Bulgarları çiftçi
halk olarak biliyordum. Oysa adamların operaları bile var… Sanatçıları,
müzisyenleri, dekoratörleri, hepsi var. Hepsi de eğitimli… Şu opera binalarına
bak!”
Kokteyl sonrası Mustafa Kemal ve Şakir Zümre Splendid
Palas’a gidiyorlar. Yol boyunca hiç konuşmuyor Mustafa Kemal… Durgunluğu sürüyor..
Ve odalarına çekiliyorlar…
Aradan birkaç dakika geçiyor geçmiyor Şakir Zümre
odasının kapısında Mustafa Kemal’i görüyor…
“Uyku tutmadı, biraz konuşalım diye
geldim” diyor Gazi heyecanlı bir görünümle…
“Ne kadar müthiş
bir olaydı..” diye ekliyor… “Çok sesli müzik, çağın gereğidir… Bulgarlar
bunu başarmış..Bizim ülkemizde de operaya kavuşacağımız günleri görebilecek miyiz acaba?”
*
*
*
Son devrin hat üstatlarından
Macit Ayral’ın başından geçen olay da beni derinden etkiledi. Bu
olayı Ocak l988’de yayımlanan Atatürk Kültür Merkezi Dergisi’nin l0
uncu sayısından aktaralım:
“Çanakkale Savaşları’nın sürdüğü günlerde Macit Ayral Çanakkale’de
asker olarak bulunmaktadır. Savaş derince kazılmış çukurlarda sürerken Macit Ayral
sıtmaya yakalanır.
Sıtma nöbetinin gelmediği zamanlarda güzel yazı örnekleri hazırlamakta
ve bunları da moral olsun diye siperlerin duvarlarına asmaktadır üstat…
Mustafa Kemal bir gün siperleri gezerken bu güzel yazı örneklerini
görür ve “Bunları yazan kimdir?” diye sorar. Macit Ayral bir
adım öne çıkarak
“Ben…” der.
Mustafa Kemal hemen
yanındakilere dönerek aynen şöyle söyler:
“Bunların hepsi de sanat
eseri… Ülkeler böyle sanatçıları kolay yetiştiremez… Böyle bir sanatçının burada
ne işi var? Kendisini yarın terhis edip memleketine göndereceksiniz…
O
eller silah değil kalem tutarsa daha yararlı olur ülkemiz için…”
*
*
*
14 Ekim 1925’te İzmir Kız
Öğretmen Okulu’nda
öğrencilerin "Hayatta müzik gerekli midir?’’ sorusuna verdiği ironik
yanıt, sanatla ilişkisi bağlamında çok iyi bir örnektir:
"Hayatta müzik
gerekli değildir. Çünkü hayat müziktir. Müzikle ilgisi olmayan mahlukat insan
değildir. Eğer söz konusu olan hayat insan hayatı ise, müzik
behemehal vardır. Müziksiz hayat zaten mevcut olamaz.”
*
*
*
Mustafa Kemal’in Muhsin Ertuğrul’la ilgili
olayı da yazılmaya değer. Özellikle bu günlerde, sanat kurumlarında yönetici
konumunda olanların kulağına küpe olacak önemli bir dersi de içermektedir
çünkü.
Muhsin Ertuğrul, bugünkü adıyla İstanbul Şehir Tiyatroları’nın Genel sanat
yönetmenidir.
Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk de Dolmabahçe’de kalmaktadır o
günlerde…
Bir gece Gazi’nin oyun izlemeye geleceği duyurulur Muhsin Ertuğrul’a…
Herkes telaş içindedir… Çünkü oyunun başlama saati gelmiştir ancak Mustafa
Kemal gecikmiştir…
Ne olacaktır şimdi?
Muhsin Ertuğrul tam saatinde
başlatır oyunu …
Bir süre sonra Gazi gelir…
Yanındakiler korkarak
oyunun başlatıldığını haber verirler Gazi’ye…
“Ya, öyle mi? Bitimde görüşürüz
Muhsin Ertuğrul’la..”
der ve locaya girip oyunu izler…
Oyunun bitiminde beğeniyle alkışlamaktadır aktörleri…
Muhsin Ertuğrul girer Gazi’nin yanına.
Gazi ayağa kalkar:
“Sizi kutlarım..” der. “İşinizle ilgili ciddiyetiniz, ülkenin
gelişimini ciddiye aldığınızı da gösterir. Biz geç geldik… Oysa böyle
bir kurum perdesini zamanında açmak zorundadır. Görevinizi yaptığınız için özellikle
kutlarım sizi..”
Muhsin Ertuğrul’a böyle söylediği için kimse şaşırmamalı…
Çünkü
daha ileriki yıllarda yanındaki yönetici takımını “Efendiler! Bakan, Başbakan hatta
Cumhurbaşkanı olabilirsiniz… Ancak sanatçı olamazsınız!” diye uyaracak kadar yanında
olacaktır sanatçının ve sanatın…
Anasayfa > Genel > Atatürk ün Müzik Ile Ilgili Sözleri