Mercidabık Savaşı (Mercidabık Zaferi)
24 Ağustos 1516
târihinde
Osmanlılarla Memlûklar arasında meydana gelen savaş.
Osmanlı Sultanı Yavuz
Sultan Selim Hanın Ortadoğu’da hâkimiyetini genişletmesi; Suriye Filistin Arabistan Yarımadası
Mısır ve Kuzey Afrika’nın doğusuna hakim Memlûklu Sultanı Kansu Gavri’yi
(Kansuh el-Gûrî) harekete geçirip tedbir almaya sevk etti. 23 Ağustos
1514’te Çaldıran Meydan Muharebesi’nde Yavuz Sultan Selim Hana yenilip kaçan
İran Safevî hükümdarı Şah İsmail ile ittifâk kurdu. Yavuz Sultan
Selim Han haber alma teşkilâtı vasıtasıyla Şah İsmail-Kansu Gavri ittifakını
öğrenince Vezîr-i âzam Sinan Paşa’yı kırk bin kişilik bir kuvvetle
Safevîler üzerine gönderdi. Sinan Paşanın Diyarbekir’e giderken Fırat’ı geçmek için
Memlûklar’dan izin isteyip de iznin verilmemesi ve Kansu Gavri’nin elli
bin kişilik kuvvetle Halep’e gelmesi harp sebebi sayıldı. Devrin âlimlerinden
Zenbilli Ali Cemâli Efendinin fetvasıyla sefere çıkıldı. Yavuz Sultan Selim
Han dâhiyâne bir siyasetle Mısır devlet adamlarının bir kısmını ve
Suriye ahalisini kendi safına almaya muvaffak oldu.
Yavuz Sultan Selim
Kansu Gavri’ye Halep’in kuzeyindeki Mercidabık mevkiinde meydan muharebesi için hazır
olması haberini gönderdi. Mercidabık’ta karşılaşan iki ordunun da kuvvetleri eşit
miktarlarda olup altmış bin civarındaydı. Osmanlılar ateşli silahlar teşkilat kumanda
heyeti sevk ve idare bakımından Memlûklardan üstündü. Memlûkların da süvari
kuvveti meşhurdu.
24 Ağustos 1516 sabahı Osmanlı ordusu hilâl şeklinde
bir tertibat aldı. Ordunun merkezinde Yavuz Sultan Selim Han olup
yanında Kapıkulu askeri ve önünde birbirine zincirle bağlı üç yüz
top bulunuyordu. Sağ kola Anadolu Beylerbeyi Zeynel Paşa sol kola
da Rumeli Beylerbeyi Sinan Paşa kumanda ediyordu. Memlûk ordusunun merkezine
yanında Halife Üçüncü Mütevekkil olduğu halde Sultan Kansu Gavri sağ
kola Halep Nâibi Hayırbay sol kola da Şam Nâibi Sibay
kumanda ediyordu. Memlûklarda sultanın orduya kumandanların da Kansu Gavri’ye itimatsızlığı
vardı. Osmanlı topçu ateşiyle başlayan muharebeye Memlûklar süvari taarruzu ile
karşılık verdiler. Muharebe başladıktan iki saat sonra Memlûklar bozguna uğradı.
Öğleden sonra kesin netice alınarak Memlûk karargâhı bütün ağırlığı ile
Osmanlıların eline geçti. Boğucu bir yaz sıcağında meydana gelen muharebeden
kurtulan Memlûk askerleri; Halep Hama Humus ve Şam’a kaçtı. Takip
edilen Memlûk kuvvetlerinden ele geçenler imha edilerek Kuzey Suriye bütünüyle
zaptedildi. Ahalisi Sünnî olan şehirler Yavuz Sultan Selim Hanı ve
Osmanlıları davet ettiler. Suriye şehirleri kendi rızalarıyla Osmanlı idaresini tercih
ettiğinden ahaliye zarar verilmedi. Memlûk Sultanı Kansu Gavri savaş meydanında
öldü. Abbasî halifesi Üçüncü Mütevekkil muharebeden sonra Yavuz Sultan Selim
Hanın yanına gelerek sultandan çok hürmet gördü. Yavuz Sultan Selim
Han 28 Ağustos’ta Halep’e 27 Eylülde Şam’a gelerek Mısır’ın fethini
gerçekleştirecek sefere hazırlanmaya başladı.
Mercidabık’ta kazanılan zafer Osmanlı Devletine dinî
siyasî askerî iktisadî pek çok faydalar sağladı. Hilafetin Osmanlı Hanedanına
geçme yolu açıldı. Doğuda Osmanlı Devletinin son rakibi Mısır-Memlûk Devleti
ortadan kaldırılma safhasına getirildi. Suriye Lübnan ve Filistin Osmanlı hâkimiyetine
girdi. Mısır ve Arabistan Yarımadası yolu açıldı. Güneydoğu Anadolu’nun zaptedilmesiyle
Anadolu Türk birliği tamamlandı.
Anasayfa > Genel > çirmen Savaş Görüntü