Demir Eksikliği Anemisi
Demir Eksikliği Anemisi .
. . .
——————————————————————————–
Demir eksiliği anemisi tanım olarak düşük mitarda demire
bağlı olarak kanın kırmızı hücrelerindeki azalmadır.
Kansızlığın (aneminin) en sık
görülen şekli demir eksikliği anemisidir. Kadınların %20′si
gebe kadınların %50′si
ve erkeklerin %3′ü demir açısından eksik bulunmaktadırlar. Demir kanda oksijen
taşıyan pigment olan hemoglobin’in önemli bir parçasıdır. Vücutta demir normal
olarak diyetteki gıdalardan ve yaşlı kırmızı kan hücrelerinin yıkımından elde
edilir.
Nedenleri:
Demir eksikliğinin nedenleri diyette az miktarda alınma vücut
tarafından az miktarda emilimi ve ağır menstürel kanama da dahil
olmak üzere kan kaybıdır. Çocuklarda kurşun zehirlenmesi sonucunda da demir
eksikliği anemisi görülebilir. Vücutta ve kemik iliğindeki demir depolarının harcanması
sonucu kansızlık yavaş yavaş gelişir. Genellikle erkeklere kıyasla kadınlardaki demir
depoları daha azdır ve menstürel kanama kaynaklı kan kaybı nedeni
ile kadınlar erkeklere göre daha fazla demir eksikliği anemisi riski
altındadırlar. Erkeklerde ve menopozdaki kadınlarda kansızlık; ülser veya aspirin kullanımı
veya ağrı kesiciler (non-steroidal antiinflamatuar ilaçlar) ile ilişkili gastrointestinal kaynaklı
kan kaybı nedeni ile görülür.
Görülme Sıklığı:
Yüksek risk grubu
içerisinde doğurganlık çağında olan ve menstürasyon nedeni ile kan kaybı
olan kadınlar demir ihtiyacı artmış gebe veya emziren kadınlar çocuklar
ve diyetinde yeterli oranda demir bulunmayan kişiler bulunmaktadır. Kan kaybına
bağlı risk faktörleri arasında peptik ülser hastalığı uzun dönem aspirin
kullanımı kalın barsak kanseri rahim kanseri ve tekrarlayan kan bağışı
sayılmaktadır. Görülme sıklığı her bin kişinin ikisindedir.
Kırmızı et karaciğer
ve yumurta sarısı demir açısından zengin gıdalardır. Un ekmek ve
bazı tahıllar demir ile zenginleştirilmiş olabbilir. Eğer diyette demir eksikliği
mevcut ise ağızdan ilaç olarak alınabilir. Gebelik ve amzirme dönemi
gibi ihtiyacın arttığı dönemlerde diyette demir alımı arttırılmalı veya ağızdan
ilaç olarak alınmalıdır.
Belirtileri:
Demir eksikliği anemisi belirtileri arasında soluk
deri rengi yorgunluk güçsüzlük nefes darlığı düşük kan basıncı dilde
yanma kırılgan tırnaklar olmayacak gıda isteği (toprak yeme gibi) özellikle
çocuklarda iştahda azalma başağrısı sayılabilir. Ancak hafif bir kansızlık ise
hiçbir belirti görülmeyebilir.
Tam kan sayımında düşük hematokrit ve hemoglobin
değeri kanda düşük ferritin düzeyi normalden daha fazla kanda total
demir bağlama kapasitesi ve kan kaybnı değerlendirmek açısından dışkıda gizli
kan görülebilir.
Tedavi:
Tedavi aşamasında demir eksikliği anemisinin nedenini tanımlamak
çok önemlidir. Demir eksikliği diyet ile arttırılan demirin arttırılması ile
giderilemeyebilir. İlaç şeklinde ek olarak verilmesi gerekebilir.
Ağızdan ilaç olarak
alınan demir ferröz sülfat formundadır. En iyi demir emilimi aç
karnına olmasına rağmen pek çok insan buna katlanamaz ve gıda
ile almak ihtiyacını duyar. Süt ve anti-asit türü ilaçlar demir
emilimini engelleyebileceğinden demir ile alınmamalıdırlar. C vitamini demir emilimini arttırırken
hemoglobin üretiminde de önemli yer tutar.
Diyet ile alınancak miktar
yeterli olmayacağından gebelik ve emzirme dönemi sırasında kadınların demir hapları
kullanmalarına ihtiyaç vardır.
Demir tedavisine başladıktan iki ay sonra hemoglobin
düzeyi normale çıkacaktır ancak çoğunlukla kemik iliğinde olan demir depolarını
doldurmak amacı ile tedaviye 6-12 ay daha devam edilmelidir.
Damar
içerisine veya kas içerisine uygulanabilecek demir ilaçları da ağızdan alıma
dayanamayan hastalarda kullanılabilir.
Demirden zengin gıdalar içerisinde kırmız et (karaciğer)
kuru üzüm balık yumurta sarısı bulunmaktadır.
Tedavi ile birlikte hastalığın
gidişatı olumludur. Kan sayımı iki ay içerisinde normale dönebilecektir.
Hastalığa
bağlı komplikasyon görülmesi olasılığı azdır. Ancak tekrarlayabilmesi nedeni ile sıkı
takip önerilmektedir. Bu duruma sahip çocuklar iltihabi hastalıklara daha fazla
maruz kalabilirler.
Eğer yukarıdaki belirtilerin sizde de olduğuna inanıyorsanız Aile
Hekiminize başvurun.
Anasayfa > Genel > Film Asi Si Demir