Sincap, sincapgiller (Sciuridae) familyasından uzun kuyruk tüyleri ile
dikkat çeken kemirici memeli hayvan türlerinin ortak adı. Sincap bazı
yörelerde çekelez olarak da bilinir.
Özellikleri
Vücudunun
üst kısmı açık sarıdan kırmızımsı kahverengine ve siyaha kadar değişir.
Alt tarafı tamamen beyazdır. Kışın, kıl uçlarında siyah pigment miktarı
artar. Bu nedenle kırmızı renkte olanlar, kışın daha koyu görünür.
Kuyruktaki tüyler uzundur ve kuyruklarını kıvırıp sırtlarına değdirebilirler. Gözleri iri
ve parlaktır. Kulakların ucunda (kışın daha fazla) tüy demeti bulunur.
Arka ayakları daha uzun ve daha güçlüdür. Boyları 18-25 cm,
kuyrukları 14-20 cm arasındadır ve 280-480 gram ağırlığındadır….
Yaşam alanı
Ormanlık ve ağaçlık bölgeler, parklar ve
korularda yaşarlar. Alarm vermek için çok-çuk-çuk ve kru-kru-ru diye sesler
çıkarırlar. Kış uykusuna yatmazlar ancak soğuk havalarda birkaç gün süren
uyuşukluk dönemleri olur. Çiftleşme dönemi dışında yalnız yaşarlar. Çok iyi
tırmanır ve sıçrarlar, hemen hemen bütün zamanlarını ağaçların üzerinde geçirirler.
Ağaç gövdesinde baş aşağı ve baş yukarı hızla inip çıkabilirler.
Gündüzleri işlektirler, sabah ve ikindi vakti daha hareketlidir.
Dağılımı
Akdeniz adaları ve İzlanda hariç tüm Avrupa’dan, Japonya’ya
kadar dağılmıştır. Türkiye’de Trakya ve Kuzeydoğu Anadolu’da (Kars ve Amasya
civarı),Orta Akdeniz Toros Dağlarında yaşar.
Üreme
Çürümekte olan dallardan 30-40 cm. çapında, ağaçların tepe kısmında ya
da köke yakın büyük dalların ayrıldığı çatallarda ya da ağaçkakanların
açtıkları deliklerdeki oyuklarda, küre şeklinde yuva yaparlar. Yuva ağzının altta
olması nedeniyle kuş yuvalarından rahatlıkla ayırdedilebilir. Yuvanın içini yosun ve
otla döşerler. Bir yerleşim bölgesinde aynı hayvan birden çok yuva
yapar ve kullanır. Yılda 1-2 kere, 2-7 yavru doğururlar. (Ancak
bir yılda 40 yavru doğuranları da görülmüştür.) Anne yuvadan ayrılırken
yuvanın ağzını ve yavrularını otlarla örter. Ortalama ömrü, 7 yıl
kadardır.
Beslenme
İğne yapraklı ağaçların tohumlarını dişleri
ile kozalakları ısırarak serbest bırakırlar. Meşe palamutları, ceviz, badem, fındık,
tomurcuklar, mantarlar, taze ağaç kabukları, böcekler, salyangozlar ve kuş yavruları
ile beslenirler. Tohumları ve kabuklu yemişleri tek tek toprağa gömerek
saklarlar veya kovuklarda depolarlar. porsuk ağacının tohumları insanlar için zehirli
olmasına karşın sincaplarca çok sevilir.
Sincaplar sakladıkları tohumların bir kısmını
bulamazlar. Toprak altında unutulan bu tohumlar, yeni ağaç fidanlarının yetişebilmesine
yardımcı olur.
Diğer
Sincaplar, postları için
avlanırlar ve (yasak olmasına karşın) avlanma nedeniyle Türkiye’de sayıları hızla
azalmaktadır. Kırmızı listede soyları tehlikede olmayan hayvanların yer aldığı nt
statüsündedir. Ancak Türkiye’deki durumları daha hassastır. Gündüz yırtıcıları tarafından da
avlanmaları sayılarındaki azalmayı desteklemektedir. Kızıl sincaplar, yayılmacı türlerle rekabet edemeyebilir.
Örneğin İngiltere’de yerli tür olmasına karşın sonradan Britanya adasına getirilen
boz sincap tarafından yaşama alanının işgali nedeniyle rekabet edememiş ve
sayıları giderek azalmıştır.
Anasayfa > Genel > Googele Sıncap Türlerı