Tahıl ve Baklagil ,Tahıl kalitesi ve besin değeri analizleri
Parametre |
Açıklama |
|---|---|
Bin tane ağırlığı (g/1000 adet) |
Tohumun büyüklüğünü ve dolgunluğunu gösterir. |
Hacim ağırlığı (kg/hl) |
Tahılın dolgunluk, yoğunluk ve işlenme kalitesi ile ilgilidir. |
Kırık tane oranı (%) |
Hasat, taşıma veya işleme sırasında oluşur; kaliteyi düşürür. |
Yabancı madde oranı (%) |
Toprak, taş, başka tohumlar vs.; temizlik kalitesi göstergesidir. |
Renk ve görünüm |
Homojenlik, parlaklık, lekesizlik değerlendirilir. |
Sertlik indeksi / tane sertliği |
Özellikle buğdayda un verimi ve öğütme için önemlidir. |
Haşere zararı / Böceklenme |
Depolama öncesi veya sırasında bozulma belirtisidir. |
Filizlenme durumu |
Tazelik veya depolama hataları hakkında bilgi verir. |
Parametre |
Açıklama |
|---|---|
Nem oranı (%) |
Depolama dayanıklılığı için kritik parametre. Genellikle %12-14 arası istenir. |
Ham protein (%) |
Özellikle mercimek, nohut gibi baklagillerde yüksek olmalıdır. |
Ham yağ (%) |
Enerji içeriğini gösterir. |
Ham selüloz (lif) |
Sindirim ve beslenme açısından önemlidir. |
Kül (%) |
Mineral madde içeriğinin göstergesidir. |
Nişasta (%) |
Tahıllarda ana enerji kaynağıdır (özellikle mısır, buğdayda). |
Şekerler (özgül şekerler) |
Enerji içeriği ve tat üzerinde etkilidir. |
Amino asit profili |
Özellikle lizin, metiyonin gibi temel amino asitler izlenir. |
Vitaminler |
B grubu vitaminleri (B1, B2, B3, folik asit) analiz edilir. |
Mineraller |
Demir, çinko, magnezyum, fosfor vs. yönünden zenginlik belirlenir. |
Gluten içeriği (buğdayda) |
Un kalitesi ve fırıncılık özellikleri için temel parametre. |
Alfa-amilaz aktivitesi |
Ekmeklik buğdayda enzim aktivitesini ve un kalitesini gösterir (Falling Number testi ile). |
Parametre |
Açıklama |
|---|---|
Aflatoksin B1 / M1 |
Aspergillus küflerinin ürettiği kanserojen toksinlerdir. |
Okratoksin A |
Depolama küflerinin neden olduğu toksin. |
Toplam küf ve maya sayısı |
Hijyen ve raf ömrü ile doğrudan ilişkilidir. |
Toplam aerobik bakteri sayısı |
Hijyen durumunu gösterir. |
Salmonella spp. |
Özellikle baklagillerde ambalaj sonrası izlenir. |
Pestisit kalıntısı |
Tarım ilacı kalıntıları güvenlik açısından kontrol edilir. |
Ağır metaller (Pb, Cd, Hg, As) |
Topraktan geçebilecek toksik elementlerin analizidir. |
Parametre |
Açıklama |
|---|---|
Zeleny Sedimentasyon Testi |
Un kalitesi (glutenin fonksiyonelliği) için yapılır. |
Falling Number (çökme sayısı) |
Amilaz aktivitesi (özellikle buğdayda) değerlendirilir. |
Un verimi (%) |
Öğütme işleminden elde edilen ürün oranı. |
Su absorpsiyon kapasitesi |
Yoğurma ve pişirme özelliklerini etkiler. |
Pişme süresi ve su alma oranı |
Özellikle mercimek, fasulye gibi ürünlerde kullanılır. |
Raf ömrü |
Ambalajlı ürünlerde mikrobiyal ve fiziksel dayanım değerlendirilir. |
Türk Gıda Kodeksi Tahıl ve Baklagil Tebliğleri
TS ve EN Standartları (ör. TS 2974, TS 4264 vb.)
Codex Alimentarius
FAO / WHO / ISO 22000 – HACCP Gıda Güvenliği Kılavuzları
